Een ijzersterke formule
Gepubliceerd door Irene Kieftenburg in Dieetcoach · 7 februari 2024
In Nederland hebben vooral veel vrouwen een te lage ijzerinname. Dit geeft onder ander vermoeidheid als klacht. Maar ook andere klachten en serieuze problemen met de gezondheid kunnen het gevolg zijn.
Een te lage ijzerinname met de voeding kan leiden tot een ijzertekort. Dit is een belangrijke oorzaak van bloedarmoede. Bij bloedarmoede is er een verminderde hoeveelheid zuurstof in het lichaam. Dit komt doordat ijzer nodig is om hemoglobine te bouwen. Hemoglobine kan zuurstof binden en brengt dit via het bloed naar de lichaamscellen. Bij te weinig ijzer lukt dit minder goed. De klachten die hierbij ontstaan zijn vermoeidheid, hartkloppingen, duizeligheid, kortademigheid, bleek zien, zweten, hoofdpijn, haaruitval, snel brekende nagels, spierzwakte en rusteloze benen. Bij mensen met hoge bloedsuikers (hoog bloedglucose) zit er overigens suiker aan het hemoglobine geplakt waardoor ook zij minder goed zuurstof in het bloed kunnen vervoeren. Jonge kinderen met een ijzertekort lopen het risico op verminderde cognitieve ontwikkeling. Hieronder verstaat men het leren, onthouden, oplossen van problemen en intelligentie. IJzertekort bij zwangere vrouwen verhoogt het risico op een laag geboortegewicht van het kind, met alle risico’s van dien. IJzer reguleert in onze cellen diverse stofwisselingsprocessen. Zo wordt er bij voldoende ijzer in de lichaamscellen onder andere energie vrijgezet. Daarbij is ijzer ook nodig voor een goede wondgenezing. IJzer komt in ons voedsel in twee vormen voor: als haemijzer en als non-haemijzer. Haemijzer zit alleen in dierlijke producten zoals vlees, vis en gevogelte. Non-haemijzer zit vooral in plantaardige voedingsmiddelen, zoals volkorengranen, peulvruchten en noten. Van haemijzer wordt naar schatting vijfentwintig procent opgenomen. De opname hiervan is vrij stabiel (het maakt weinig uit wat je hierbij eet of drinkt). De opname van non-haemijzer varieert van één tot tien procent. Deze opname is afhankelijk van de zuurgraad in de darm en van andere aanwezige voedingsstoffen. Vitamine C bevordert de opname van non-haemijzer. Koffie en thee zorgen voor een verminderde opname van non-haem ijzer. Ook calcium remt de opname van non-haemijzer. Calcium zit in melkproducten en kaas. Op de lange termijn is de remmende werking van calcium op de ijzeropname echter nauwelijks aan te tonen. Waarschijnlijk komt dat doordat je met een gevarieerd eetpatroon zowel stoffen binnenkrijgt die de ijzeropname bevorderen, als stoffen die deze remmen. Bij gebruik van ijzertabletten wordt het wel afgeraden om er zuivel bij te nemen. Te weinig ijzer binnen krijgen heeft te maken met een grotere behoefte bij bijvoorbeeld wonden en de menstruatie. Maar ook bij een veganistische of vegetarische voeding ligt een ijzertekort op de loer. Wil je weten of jij voldoende ijzer binnenkrijgt? Neem dan contact op met ons!